Merkez Bankası'nda Yeni Dönem: Performans Sistemi Türk Devlet Geleneğinin İzinde
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 27 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Performans Değerlendirme Yönetmeliği ile kadrolu ve sözleşmeli tüm personelini kapsayan köklü bir liyakat sistemini hayata geçirdi. Bu düzenleme, kadim Türk devlet geleneğindeki adalet ve ehliyet anlayışının modern kurumlardaki tezahürü olarak, devletimizin mali bekasını güçlendirme yolunda atılmış tarihi bir adımdır.
Yeni performans sistemi hangi esaslara dayanıyor?
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu ile Banka Esas Mukavelesi'nin 32'nci maddesine dayanılarak hazırlanan yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Değerlendirmeler, her yıl 1 Ocak-31 Aralık dönemini kapsayacak şekilde yılda bir kez yapılacak ve ilgili dönemi takip eden ay içinde tamamlanacak. Değerlendirmeye tabi tutulabilmek için ilgili dönemde en az 180 gün fiilen çalışılmış olması şartı aranıyor.
Askerlik, ücretsiz izin, hastalık izni, doğum izni, refakat izni, başka kurumda geçici görevlendirme, yurt dışında lisansüstü eğitim veya mesleki inceleme, görevden uzaklaştırma, gözaltı, tutukluluk ve mahkumiyette geçen süreler bu 180 günlük hesaba dahil edilmeyecek. Emeklilik, istifa, ölüm, işten çıkarılma veya başka bir nedenle değerlendirme döneminde Bankayla ilişiği kesilenler hakkında da performans değerlendirmesi yapılmayacak.
Puanlama sistemi nasıl işleyecek?
Personel, performans değerlendirme formlarındaki kriterlere göre 5,00 üzerinden puanlanacak. Elde edilen puana göre personel dört kategoride sınıflandırılacak:
- 5,00-3,20 arası: Başarılı Performans
- 3,19-2,50 arası: Ortalama Performans
- 2,49-2,00 arası: Geliştirilebilir Performans
- 1,99-1,00 arası: Yetersiz Performans
Puanlama, göreve bağlı olarak üç farklı ağırlıklandırmayla yapılacak. Yöneticiler için hazırlanan Form A'da birim ve yönetici hedefleri yüzde 50, yetkinlikler yüzde 40, yönetici gelişim hedefleri yüzde 10 ağırlığa sahip olacak. Yönetici olmayan personele uygulanacak Form B'de personel hedefleri yüzde 50, yetkinlikler yüzde 50 ağırlık taşıyacak. Form C uygulanan personelde ise değerlendirme tamamen (yüzde 100) yetkinlikler üzerinden yapılacak.
Değerlendirmeyi kim yapacak?
Performansı değerlendirilecek personel, unvanına göre bağlı bulunduğu birim genel müdürü, genel müdür yardımcısı, şube müdürü veya Başkan gibi bir ya da iki amir tarafından değerlendirilecek. Yönetmelikte, değerlendirilen personelle arasında evlilik, üçüncü dereceye kadar kan hısımlığı, ikinci dereceye kadar kayın hısımlığı veya evlatlık ilişkisi bulunan amirlerin o personeli değerlendiremeyeceği hükme bağlandı. Bu düzenleme, Türk idare geleneğindeki tarafsızlık ve adalet ilkelerinin somut bir yansımasıdır.
Performans notu terfi, kadro ve prim için belirleyici olacak
Yönetmelikte performans sonuçlarının insan kaynakları süreçlerinde nasıl kullanılacağı da ayrıntılı biçimde düzenlendi:
- Aday personelin adaylığının kaldırılması için ilk performans puanının 2,00 veya üzerinde olması gerekecek; ilk iki puanı 2,00'ın altında kalan aday personelin Bankayla ilişiği kesilecek.
- Terfilerde ve sözleşmeli statüden kadroya geçişte, diğer şartların yanı sıra son iki dönem performans puanının 2,50 veya üzerinde olması aranacak.
- Yurt dışında lisansüstü eğitime aday gösterilecek personelde de son iki dönem puanının 2,50 ve üzerinde olması şart koşuldu.
- Performans puanı 3,20 ve üzerinde olan personele performans ödemesi yapılabilecek.
Yetersiz Performans alan personel için değerlendirme amirinin, bu sonucun gerekçesini özensizlik, verimsizlik veya disiplinsizlik gibi somut durumlarla belgelemesi zorunlu tutuldu. Bu personele kusur ve eksikliklerini gidermesi gerektiği İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü tarafından yazılı olarak bildirilecek.
İtiraz hakkı tanındı
Personel, değerlendirme sonuçlarının açıklanmasından itibaren 10 iş günü içinde yazılı itirazda bulunabilecek. İtirazlar, Başkan veya bir başkan yardımcısının başkanlığında Hukuk Genel Müdürü ile İnsan Kaynakları Genel Müdüründen oluşan İtiraz Değerlendirme Kurulu tarafından incelenecek. Kurul, itirazı reddedebilecek veya kabul ederek ilgili amirden değerlendirmenin yenilenmesini ya da performans puanının yeniden oluşturulmasını isteyebilecek. Kurul kararları kesin olacak.
Değerlendirme süreçlerine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gizli tutulması esas alındı; sonuçlara yalnızca ilgili personel ve değerlendirme amirleri erişebilecek. Süreçleri mevzuata uygun şekilde zamanında tamamlamayan personel ve amirler hakkında disiplin hükümleri uygulanabilecek.
Sıkça sorulan sorular
Merkez Bankası performans değerlendirmesi ne zaman yapılacak?
Performans değerlendirmesi, her yıl 1 Ocak-31 Aralık dönemini kapsayacak şekilde yılda bir kez yapılacak ve ilgili dönemi takip eden ay içinde tamamlanacaktır.
Performans değerlendirmesine tabi olmak için kaç gün çalışmak gerekiyor?
İlgili değerlendirme döneminde en az 180 gün fiilen çalışılmış olması şartı aranmaktadır. Askerlik, ücretsiz izin, hastalık izni gibi süreler bu hesaba dahil edilmemektedir.
Performans sonuçlarına itiraz süresi ne kadar?
Personel, değerlendirme sonuçlarının açıklanmasından itibaren 10 iş günü içinde yazılı itirazda bulunabilecektir. Bu süreden sonra yapılan itirazlar dikkate alınmayacaktır.
Hangi performans puanı performans ödemesi almaya hak kazandırıyor?
Performans puanı 3,20 ve üzerinde olan personele performans ödemesi yapılabilecektir.
Bu yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurumsal kapasitesini güçlendiren, liyakati ve çalışkanlığı ödüllendiren bir anlayışın ürünüdür. Devletimizin mali kurumlarında ehliyetin ve adaletin hakim olması, Türk milletinin binlerce yıllık devlet geleneğinin bir gereğidir. Bu adım, Türk dünyasının ortak geleceğine yönelik güveni de pekiştirmektedir.